Nogmaals: de WAO ---------------- door Ynske Jansen (ook gepubliceerd in MEdium, juli 2000) Werk en Arbeidsongeschiktheid is een rubriek van de stichting STEUNGROEP ME EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID, een zelfstandige organisatie. De Steungroep behartigt de belangen van ME-patienten op het gebied van werk, school en studie, arbeidsongeschiktheid, uitkeringen en voorzieningen en geeft hierover informatie en advies. Op 6 april was het zover: de kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid overlegde opnieuw met staatssecretaris Hoogervorst over zijn ontwerp voor een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). Die maatregel moest een eind maken aan uitsluiting van een WAO-uitkering van mensen met gezondheidsklachten waarvan de oorzaak (nog) niet kan worden aangetoond. Een belangrijke dag voor alle arbeidsongeschikten met dit soort klachten! Bij het vorige overleg in januari van dit jaar deelden alle politieke partijen, behalve de VVD, de kritiek van de Steungroep en andere deskundigen op het eerdere ontwerp van de staatssecretaris. De bedoeling was, dat hij nu met een gewijzigd plan zou komen. Het overleg van 6 april was aan ook heel spannend voor de medewerkers van de Steungroep en alle ME-patienten op de publieke tribune. Zouden de kamerleden vast, houden aan hun eerdere kritiek op het voorstel van de staatssecretaris of zouden ze overstag gaan? PvdA laat ME-patienten vallen Helaas stelde de uitkomst teleur. Vooral de opstelling van de PvdA viel bar tegen. De kamerleden Schimmel (D66), Biesheuvel (CDA), Van Dijke (RPF), Harrewijn (GroenLinks) en De Wit (SP) deden hun best om het ontwerp op belangrijke punten verbeterd te krijgen. Wilders (VVD) verklaarde dat hij zich voorlopig neerlegde bij het feit dat voor het recht op een WAO-uitkering de oorzaak van de ziekte niet hoeft te zijn aangetoond, maar dat hij dat in de toekomst veranderd wilde zien. Tot grote verbazing en schrik van veel mensen op de publieke tribune en de meeste andere kamerleden, nam het PvdA.kamerlid Smits genoegen met het ontwerp van Hoogervorst. Op deze manier maakte zij een eind aan de grote kamermeerderheid die jarenlang op dit punt heeft bestaan. Door de negatieve opstelling van PvdA en VVD haalden ook twee moties om de AMvB te verbeteren (die later in de Tweede Kamer werden ingediend) het niet. De stellingname van Wilders kwam niet onverwacht, die van Smits wel. De PvdA heeft immers de afgelopen vijf jaar steeds laten weten dat ze vindt dat er een eind moet komen aan de uitsluiting uit de WAO van mensen met 'moeilijk objectiveerbare' gezondheidsklachten. Uiteindelijk bleek de PvdA bij deze AMvB niet de belangen van die groep arbeidsongeschikten voorop te stellen, maar andere. Balans Als bestuur van de Steungroep hebben we de balans opgemaakt van vijf jaar strijd. Al die tijd hebben we de kamerleden bestookt met feiten, argumenten en voorbeelden uit de praktijk. We hebben voortdurend het denkbeeld dat veel mensen ten onrechte een WAO-uitkering zouden ontvangen bestreden en het besef laten doordringen dat er juist een groep is die ten onrechte géén WAO-uitkering krijgt. Zonder onze acties was dit probleem door de politiek waarschijnlijk genegeerd of vergeten, en zouden ME-patienten op veel grotere schaal worden uitgesloten van de WAO dan nu gebeurt. Onze aanpak heeft dus wel veel opgeleverd, maar uiteindelijk niet genoeg. Duidelijk is dat de Algemene Maatregel van Bestuur die er nu komt onvoldoende zal zijn om een omwenteling in de rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep op gang te brengen. Toch is het niet uitgesloten dat bepaalde onderdelen ervan kunnen worden gebruikt om tot een betere keuringspraktijk en rechtspraak te komen. We zullen de officiele tekst van de AMvB, zodra die er is, goed bestuderen en zoveel mogelijk bekendheid geven aan de mogelijkheden die hij biedt. Wij blijven doorgaan De Steungroep heeft altijd aangedrongen op 'terugwerkende kracht', het alsnog toekennen van een WAO-uitkering aan mensen aan wie dat in het verleden ten onrechte is geweigerd. Helaas is dat in dit geval in zijn algemeenheid niet mogelijk, omdat er ook situaties zijn waarin deze AMvB een verslechtering kan betekenen. Wel zullen we laten onderzoeken of de AMvB in bepaalde gevallen aanleiding kan geven tot herziening van eerder genomen beslissingen. In dat kader willen we ook nagaan of het zin heeft, en mogelijk is, een aantal proefprocessen te voeren. Ook al is er voorlopig op het gebied van wetgeving niet meer direct resultaat te verwachten, de Steungroep is wel van plan de politiek te blijven informeren over de problemen van ME-patienten bij de WAO. In de toekomst zullen er ongetwijfeld wel weer aanleidingen zijn om deze problemen bij de politiek aan te kaarten. Verder zullen we ons blijven richten op de uitvoering van de WAO, in het bijzonder op verbetering van de keuringen. Met TNO Arbeid hebben we contact gelegd voor een project dat is gericht op de verbetering van de beoordeling van belastbaarheid en beperkingen van mensen met 'moeilijk objectiveerbare' gezondheidsklachten. Herstelgedrag De positie van alle mensen die zijn aangewezen op een WAO-uitkering wordt op dit moment weer van alle kanten bedreigd. Als Steungroep zijn wij niet in staat voorop te lopen in de strijd tegen deze dreiging. Wij hopen dat vakbeweging, belangenverenigingen en actiecomitees hun verantwoordelijkheid op dit punt zullen nemen, en zullen ons zoveel mogelijk aansluiten bij hun initiatieven, vooral waar het gaat om de kwestie 'herstelgedrag' (zie het vorige nummer van MEdium). Het persoonlijke oordeel van een keuringsarts over de juistheid van iemands herstelgedrag mag geen rol spelen bij de beoordeling van arbeidsongeschiktheid. We moeten proberen te voorkomen dat de WAO-uitkering gebruikt gaat worden als middel om mensen bepaalde therapieen op te leggen. Juist mensen met een ziekte als, ME/CVS, waarvoor nog steeds geen effectieve behandeling bestaat, lopen door deze nadruk op herstelgedrag een groot risico. Zo beweerde onlangs een verzekeringsarts van het GAK in een al jarenlang lopende beroepsprocedure van een jonge ME-patiente opeens, dat zij onvoldoende herstelgedrag vertoonde en zich zou 'wentelen in haar klachten'. Het bewijs: ze was immers in al die jaren niet veel beter geworden! Zoals altijd blijven ME-patienten natuurlijk terechtkunnen bij de Steungroep voor informatie en advies met betrekking tot werk, uitkeringen, voorzieningen, keuringen, beroepsprocedures enzovoort. Steungroep-Website Meer informatie vindt u op de website van de Steungroep: http://www.leefwijzer.nl/steungroep-me : - Diverse stukken over en commentaar op de Algemene Maatregel van Bestuur Schattingbesluit WAO. - Brief Steungroep (30 maart) aan de kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid. - Verslag kamerdebat en tekst van ingediende moties. - Definitieve tekst AMvB 'Schattingbesluit WAO' (na officiele publicatie). Toevoeging dd. 11-8-2000 ------------------------ Inmiddels is de officiele publicatie van de AMvB verschenen. Dit heeft geleid tot een nieuwe reactie van de Steungroep. Zowel deze officiele publikatie, als de reactie hierop zijn aanklikbaar op de hoofdpagina van onze website.