PERSBERICHT Groningen, 2 maart 2000 Na meer dan 5 jaar nog steeds geen oplossing STAATSSECRETARIS HOOGERVORST WIL ARBEIDSONGESCHIKTEN MET 'MOEILIJK OBJECTIVEERBARE' GEZONDHEIDSKLACHTEN BLIJVEN UITSLUITEN VAN WAO Staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft aangekondigd dat hij niet tegemoet wil komen aan het verzoek van de overgrote meerderheid van de Tweede Kamer om een eind te maken aan de uitsluiting van arbeidsongeschikten met 'moeilijk objectiveerbare' gezondheidsklachten van een WAO-uitkering. Het gaat hierbij om mensen met gezondheidsproblemen waarbij: - de medische wetenschap de oorzaken nog niet heeft kunnen vaststellen; - geen afwijkingen in het bloed, op röntgenfoto's en dergelijke gevonden kunnen worden; - geen exacte medische diagnose gesteld kan worden of de medici daarover van mening verschillen. Voorbeelden zijn ziektes als CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom, ook wel ME genoemd), fibromyalgie, OPS (neurologische ziekte die door het werken met oplosmidde len wordt veroorzaakt) en chronische vermoeidheid na kanker. Kamerleden van alle partijen hebben, evenals de ambtsvoorgangers van staatssecretaris Hoogervorst, jarenlang beweerd dat het nooit de bedoeling is geweest om deze mensen uit te sluiten van het recht op een WAO-uitkering. De Steungroep ME en Arbeidsonge- schiktheid heeft de Tweede Kamer ervan overtuigd dat in de praktijk deze uitsluiting wel plaatsvindt, zowel door uitvoeringsinstellingen (GAK, USZO, Cadans, GUO, SFB) als door rechters. In 1996 is een richtlijn vastgesteld die hieraan een eind zou moeten maken. Bij beroepsprocedures bleek dat rechters zich aan deze richtlijn niets gelegen lieten liggen. Daarom heeft de kamer uiteindelijk aan de staatssecretaris gevraagd om de richtlijn om te zetten in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). Het gaat dus niet om een algehele versoepeling van de WAO-keuringen, maar om het bieden van rechtszekerheid aan mensen die volgens de huidige regels recht hebben op de WAO maar in de praktijk dat recht vaak niet krijgen. De staatssecretaris en de feiten Staatssecretaris Hoogervorst heeft eind 1998 de gevraagde AMvB toegezegd. Maar nu het erop aankomt laat hij een heel ander geluid horen. Zijn eerste ontwerp is in januari door de Kamer afgewezen, omdat dit geen eind zou maken aan de problemen en zelfs de toegang tot de WAO moeilijker zou maken. De staatssecretaris weigert nu de maatregel wezenlijk te veranderen. Zijn argument daarbij is dat er geen sprake zou zijn van onterechte uitsluiting van de WAO omdat 58% van de ME-patiënten een WAO-uitkering zou krijgen. De staatssecretaris gaat hierbij zeer slordig met de feiten om. Uit onderzoek blijkt dat 51% van de ME- patiënten door een officiële instantie geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt is verklaard. Dit is 7% minder dan de staatssecretaris beweert. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat 98% van de ME-patiënten geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt is. Dit terwijl niet meer dan 51% een arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgt. Bijna de helft, 47% is dus wel arbeidson- geschikt, maar ontvangt geen WAO-uitkering. Naar schatting gaat het hierbij minstens om 6000 ME-patiënten. De diagnose ME/CVS wordt pas gesteld wanneer er sprake is van ernstige beperkingen in het functioneren. Daarnaast hebben ook veel andere chronisch zieken met hetzelfde probleem te maken. "Vage psychosomatische klachten" De staatssecretaris stelt dat mensen met "vage psychosomatische klachten" geen WAO- uitkering moeten krijgen. Uit deze woorden blijkt dat hij niet weet waar hij over praat. Ten eerste zijn de gezondheidsproblemen waarover het gaat niet vaag, ook al is de oorzaak vaak niet bekend. Ten tweede is de term 'psychosomatisch' onjuist. Het gaat niet om onduidelijke pijntjes of een voorbijgaande moeheid. Het gaat vaak om uitputting of pijn die zo ernstig is, dat werken daardoor geheel of gedeeltelijk onmogelijk wordt. Daarnaast zijn er vaak concentratie- en geheugenproblemen, soms heel ernstig zoals bij OPS, die werken moeilijk of onmogelijk maken. Afhankelijk van de specifieke aandoening kunnen er ook andere ernstige problemen zijn. 'Psychosomatische klachten' is een simplistische term die suggereert dat bepaalde lichame- lijke klachten een psychische oorzaak hebben. Deze term is in de medische wetenschap inmiddels achterhaald, omdat het verband tussen lichaam en geest veel ingewikkelder en veelzijdiger blijkt te zijn, zoals bijvoorbeeld in de psycho-neuro-immunologie is aange- toond. Van bepaalde aandoeningen, zoals ME/CVS, is de oorzaak nog steeds niet bekend, zodat niet van 'psychosomatisch' gesproken kan worden . Van andere aandoenin- gen, zoals OPS of RSI ("muisarm") is het duidelijk dat lichamelijke oorzaken een grote rol spelen. Maar of de oorzaak nu lichamelijk of psychisch is, voor het recht op een WAO- uitkering hoort dat helemaal niet van belang te zijn. Het gaat erom welke gevolgen gezondheidsproblemen hebben voor iemands mogelijkheden om te werken. Steungroep doet beroep op Kamer om voet bij stuk te houden De Tweede Kamer heeft de staatssecretaris gevraagd zijn ontwerp-AMvB op een aantal wezenlijke punten aan te passen. De staatssecretaris heeft dit, ondanks zijn toezegging, klaarblijkelijk niet gedaan. De Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid verwacht van de kamerleden dat zij voet bij stuk houden en van de staatssecretaris een andere opstelling zullen eisen. Mensen die echt arbeidsongeschikt zijn mogen niet uitgesloten blijven van het recht op WAO. Zij mogen na al die jaren niet langer aan het lijntje worden gehouden. De Steungroep zal zich samen met andere organisaties van betrokkenen beraden over de nemen stappen. Noot voor de pers: Voor inlichtingen: Corien Oosterlee (050 541 88 71), Celie Sierksma (050 313 28 72), Ynske Jansen (050 549 29 06, yjansen@xs4all.nl). Meer informatie: www.leefwijzer.nl/steungroep-me