Borst wil meer openheid over medische missers --------------------------------------------- bron: Algemeen Dagblad datum: 17 november 2001 Van onze politieke redactie Den Haag - Mensen hebben er recht op te weten welke medische fouten in welk ziekenhuis worden gemaakt en wat er gebeurt om herhaling te voorkomen. Dat zegt minister Borst (Volksgezondheid). De bewindsvrouw reageert op een in deze krant gepubliceerde afspraak tussen de medisch specialisten en de Inspectie voor de Volksgezondheid die de geheimhouding regelt van de naam van het ziekenhuis en de falende arts. Dat de naam van de arts geheim blijft, vindt Borst te billijken: ,,Want als bekend wordt dat dokter X of dokter Y een fout heeft gemaakt, worden ze gehekeld en dan praten ze niet meer over hun fouten. Dat moet je voorkomen.'' De minister vindt het een goede zaak dat de chirurgen onderling openhartig praten over de fouten die ze maken en wat ze daarvan kunnen leren. ,,Dat is een eerste stap op weg naar meer openheid over medische missers.'' Het Tweede-Kamerlid Weekers (VVD) vindt de geheimhouding een grote schande. Hij zal Borst volgende week in de Kamer ter verantwoording roepen: ,,We willen de zorgsector doorzichtiger maken voor de patiënt. Die moet de kwaliteit kunnen beoordelen en daarom weten welke missers waar worden gemaakt.'' Hij krijgt steun van CDA-Kamerlid Buijs: ,,Openheid gaat boven geheimhouding. We moeten alleen wel iets regelen over de aansprakelijkheid om een claimcultuur te voorkomen. Ziekenhuizen zijn verantwoordelijk voor de missers die worden gemaakt, maar ze moeten niet worden gestraft voor openheid.'' Volgens Weekers predikt de Inspectie voor de Volksgezondheid openheid, maar handelt ze er niet naar. Ook is hij woedend over de afspraak tussen inspectie en specialisten om spullen te vernietigen als de rechter heeft besloten dat ze openbaar moeten worden: ,,Dat is je reinste minachting van onze rechtsstaat. Deze misstap moet de minister rechtzetten.'' Zijn PvdA-collega Oudkerk vindt wel dat de namen van specialisten geheim mogen blijven. ,,Door medische fouten te publiceren, maak je patiënten en artsen alert, zo kun je voorkomen dat dit soort fouten weer wordt gemaakt. Door de naam geheim te houden, voorkomen we dat er rond de medische missers een sfeer van rellerigheid ontstaat.'' Om maximale openheid te garanderen, stelt Oudkerk voor de rapporten waarin de missers staan vertrouwelijk te overhandigen aan het Landelijk Platform Consument en Patiënt of de Consumentenbond. ,,Die kunnen dan samen met de ziekenhuizen besluiten wat er naar buiten kan. Hoe geheimzinniger je over fouten doet, hoe groter de kans op herhaling.'' Weekers waarschuwt verder voor `defensieve geneeskunde'. Het is niet de bedoeling dat chirurgen zich omdraaien of liever doorverwijzen naar een ander ziekenhuis als een moeilijk geval de operatiekamer wordt ingereden, zegt hij. Openheid is mooi, geheimhouding beter ------------------------------------- bron: Algemeen Dagblad datum: 17 november 2001 Door Arjan Paans en Kees Wessels Patiënten willen meer weten over de kwaliteit van ziekenhuizen. Minister Borst (Volksgezondheid) pleitte voor meer openheid, maar uit haar daden blijkt dat niet. Wanneer laat Borst haar tanden zien? Den Haag - De patiënt die een operatie moet ondergaan, surft op internet langs de ziekenhuizen en bekijkt lijstjes met sterftecijfers, medische missers en klachten van eerdere patiënten. Na deze vergelijking kiest hij waar hij onder het mes wil. Zie het als het aanvragen van een aantal offertes om vervolgens te besluiten bij welke bank je je hypotheek afsluit. Dit scenario staat helaas ver af van de praktijk. Ziekenhuizen weigeren tot nu toe belangrijke informatie openbaar te maken. Patiënten en journalisten zouden er ongenuanceerd mee omgaan en de verkeerde conclusies trekken. Alleen de brancheorganisatie, de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, vindt inmiddels dat deze betuttelende houding niet meer van deze tijd is en probeert een omslag bij haar leden te bewerkstelligen. Ook minister Borst pleit al een tijd voor meer openheid. In juli verscheen nog een nota van haar hand waarin ze letterlijk schrijft dat zij ervoor wil zorgen dat vergelijkbare informatie van ziekenhuizen beschikbaar komt. ,,Voor een klantgerichte houding en bedrijfsvoering is actuele en systematisch verkregen informatie van wezenlijk belang'', schrijft de minister in de nota Met Zorg Kiezen. Gisteravond liet ze nog weten dat ziekenhuizen hun medische missers moeten publiceren zodat vergelijken mogelijk is. Dat zei Borst nadat in deze krant was uitgelekt dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg akkoord is gegaan met absolute geheimhouding van deze missers. Zelfs als een rechter bepaalt dat de registratie van fouten voor iedereen beschikbaar moet zijn, zal dat niet gebeuren. De specialisten die het registratiesysteem opzetten, hebben namelijk afgedwongen dat ze in dat geval alle gegevens mogen vernietigen. Het staat zwart op wit in de onderzoeksopzet van het systeem dat door Borst is gehonoreerd met 800.000 gulden subsidie. Een woordvoerder van Borst wil niet reageren op deze tegenstrijdigheid. Hij verwijst voor commentaar naar de Inspectie voor de Gezondheidszorg, ook al is de minister daar verantwoordelijk voor. De door Borst gepropageerde openheid geldt kennelijk ook niet voor de cijfers die de kans op een infectie in een ziekenhuis weergeven. Uit een onderzoek blijkt dat de infectiekans per ziekenhuis 20 procent kan verschillen. In welk ziekenhuis het goed en in welk het slecht gaat, is niet bekend. De instellingen eisten namelijk opnieuw anonimiteit. Die gegevens zijn wel bekend bij (een onderdeel van) het ministerie van Volksgezondheid. Dus vroeg deze krant dat overzicht, met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur. Na vijf weken bedenktijd antwoordde de hoogste ambtenaar van Borst dat de gegevens geheim moeten blijven. In het kort kwam zijn betoog erop neer dat openbaring ziekenhuizen ervan zou weerhouden voortaan nog gegevens te verstrekken. En dat de instellingen die nu al niets aanleverden (wat straffeloos kan), beloond worden voor hun zwijgzaamheid. Zij blijven namelijk buiten schot. Als het ministerie voet bij stuk houdt, moet de rechter uitmaken of het belang van patiënten niet zwaarder weegt dan de vrees van ziekenhuizen voor negatieve publiciteit. Daarmee rijst de vraag of minister Borst patiënten nou echt meer belangrijke informatie wil geven, of dat ze net als de ziekenhuizen vindt dat alleen de kwaliteit van de bewegwijzering en de koffie mag worden prijsgegeven. Of wil ze wel, maar kan ze niet, en maken medisch specialisten en ziekenhuizen in Nederland de dienst uit?